به روز شده: 10:23 وين- شنبه 11 سپتامبر 2004

يك متخصص:
رشد مشكلات اقتصادي شيوع ايدز را افزايش مي دهد
اغلب جوانان در پيشگيري از ايدز مهارتي ندارند

منبع: ISNA

در اواسط دهه ‌١٩٨٠ ايدز يك بحران جهاني به شمار مي‌آمد در آن زمان حدود ‌١٠٠ هزار نفر در سراسر جهان مبتلا به ايدز و بين ‌١٠ـ‌٥ ميليون نفر آلوده به ويروس ايدز (HIV) بودند، پژوهشگران پيش‌بيني كردند كه آمار مرگ و مير سالانه ناشي از ايدز در سال ‌٢٠٠٦ به ‌٧/١ ميليون نفر افزايش خواهد يافت، اما در حال حاضر تاثير ايدز بر جهان بسيار بيشتر از پيش‌بيني پژوهشگران بوده است. در سال ‌٢٠٠١ برآورد شد كه بيش از ‌٤٠ ميليون نفر انسان مبتلا به ويروس ايدز/ايدز زندگي مي‌كردند؛ ‌٥ ميليون نفر آلوده بودند و ‌٣ ميليون نفر در اثر اين بيماري جان خود را از دست دادند. ويروس ايدز/ايدز اكنون در ميان بزرگ‌ترين علل مرگ و مير در جهان، داراي رتبه چهارم و درآفريقا، داراي رتبه اول است اگرچه تاثير ايدز در بخش زيرصحرايي آفريقا شديدتر از مناطق ديگر بوده است، اما اين بيماري زندگي انسان‌ها و كودكان را در سراسر جهان تغيير داده است. به گونه‌اي كه از زمان شيوع اين بيماري طي ‌٢٠ سال گذشته بيش از ‌٦٠ ميليون نفر مبتلا شده‌اند كه حدود ‌٢٢ ميليون نفر در اثر بيماري ايدز جان باخته‌اند كه نيمي از آنان بين سنين ‌١٥ و ‌٢٤ دچار اين بيماري شدند.
به گزارش سرويس «جوانان» خبرگزاري دانشجويان ايران دكتر مهرناز رسولي‌نژاد متخصص بيماري‌هاي عفوني گروه سني ‌٣٤ـ‌٢٥ سال را شايع‌ترين گروه سني ابتلا به ايدز در كشور مي‌داند و بيان مي‌كند: در كشور ما نيز مانند كشورهاي آفريقايي جوانان بيشتر مبتلا به اين بيماري مي‌شوند اما با اين تفاوت كه گروه سني جوانان مبتلا به ايدز در كشورهاي آفريقايي از كشور ما پائين‌تر است.
وي ارتباط جنسي را علت اصلي ابتلا به ايدز خوانده و مي‌گويد: از سال ‌٧٣ اپيدمي متمركزي از بيماران مبتلا به HIV در ميان معتادان تزريقي و زندانيان را شاهد بوديم اما پس از مدتي و انجام بررسي‌هايي در چند استان به تدريج مشخص شد كه اين زندانيان پس از بيرون آمدن از زندان به علت برقراري ارتباط با همسران خود اين بيماري را به آنها انتقال مي‌دهند.
اين متخصص بيماري‌هاي عفوني رفتارهاي پرخطر جنسي خارج از قيود شرعي را ديگر علت گسترش ايدز معرفي و تصريح كرد: آمار ارائه شده براي عموم جمعيت، تفاوت‌هاي جنسيتي عمده در ميزان ابتلا به ويروس ايدز را پنهان مي‌كند در جايي كه انتقال ويروس ايدز از طريق رابطه با جنس مخالف شايع است عموما زنان جوان بيش از مردان جوان به ويروس ايدزمبتلا هستنداما در جايي كه ويروس ايدز در ميان استعمال‌كنندگان مواد تزريقي شايع است اغلب موارد ابتلا به ايدز در ميان مردان جوان اتفاق مي‌افتد.
وي ادامه داد: در مواردي كه علت اصلي شيوع اين بيماري از طريق رابطه جنسي در ميان مردان است، به طور منطقي مردان بيشتر در معرض خطر هستند، اگرچه مطالعات متعدد تاييد كرده است مرداني كه با ديگر مردان رابطه جنسي حفاظت نشده دارند، با زنان نيز چنين رابطه‌اي دارند.
دكتر رسولي‌نژاد ميزان انتقال ويروس ايدز از مرد به زن را بيشترمي‌داند و مي‌افزايد: در تماس جنسي مرد و زن، ترشحات جنسي مرد وارد سيستم تناسلي زن شده و درآنجا باقي مي‌ماند بنابراين احتمال ابتلا به ويروس ايدز در زنان بيشتر است بنابراين اگر زني آلوده به اين ويروس باشد و با مردي تماس جنسي برقرار كند، احتمال آلودگي مرد نسبت به حالت اول كمتر است.
وي مي‌گويد: به علت آشكار نشدن علائم اين بيماري تا مدتها، احتمال آلودگي جواناني كه تماس جنسي غيرمطمئن دارند بيشتر است، زيرا اكثرا با افرادي كه داراي هيچ علائمي نيستند ارتباط برقرار مي‌كنند و آلوده به اين ويروس مي‌شوند.
اين متخصص بيماري‌هاي عفوني مي‌افزايد: زماني كه از بي‌بند و باري جنسي و زنان خياباني سخن به ميان مي‌آيد بايد از مردان خياباني هم صحبت شود.
براساس مطالعات صورت گرفته در بسياري از كشورها، زنان فاقد درآمد از مردان تقاضاي حمايت مي‌كنند و در ازاي حمايت اقتصادي به خودفروشي مبادرت مي‌كنند در بعضي كشورهايي كه شرايط اقتصادي ، پرداخت شهريه تحصيلي را براي دختران دشوار مي‌نمايد، آنان نظر يك «مرد ثروتمند» را به خود جلب مي‌كنند؛ مطالعات در آفريقاي جنوبي نشان داد كه بسياري از زنان جوان در ازاي كمك مالي هدايا و پول نقد، رابطه جنسي برقرار مي‌كنند. پرداختن به فعاليت‌هاي جنسي تبادلي گه‌گاه ممكن است در اثر دوران فشار اقتصادي يا آوارگي كوتاه‌مدت به طور مثال در اردوگاه‌هاي پناهندگان يا آوارگان بروز نمايد.
دكتر رسولي‌نژاد نيز در اين باره مي‌گويد: احساس مي‌شود اين قضيه داراي بعد اقتصادي و نه رواني است و اگر بخواهيم درصد كوچكي را نيز به مسائل روحي ـ رواني اختصاص دهيم درصد ناچيزي خواهد بود كه اين ميزان در مقابل درصدهاي قابل توجه ارزشي براي برنامه‌ريزي و سرمايه‌گذاري ندارد.
تزريق مواد مخدر با استفاده از سوزن‌هاي آلوده به ويروس ايدز هم نقش بسيار مهمي در گسترش ايدز در ميان جوان، به ويژه مردان جوان ايفا مي‌كند كه تا پايان سال ‌١٩٩٩، استعمال مواد مخدر تزريقي در ‌١٣٦ كشور گزارش شد كه از اين تعداد ‌١١٤ كشور موارد ابتلا به ويروس ايدز از طريق تزريق مواد مخدر در رگ را گزارش داده‌اند.
دكتر رسولي‌نژاد آلودگي جوانان به ويروس ايدز را در سنين پائين‌تر و از طريق جنسي نيازمند يك حركت فرهنگي عظيم مي‌داند و خاطر نشان مي‌كند: به نظر مي‌رسد جوانان در سنين پائين‌تر علاوه بر مسائل جنسي مساله اعتياد را هم دارند و ممكن است از طريق اعتياد تزريقي به اين بيماري مبتلا شده باشند.
وي در ادامه نداشتن ارتباط جنسي قبل از ازدواج و خارج از چارچوب خانواده را يكي از شعارهاي سازمان بهداشت جهاني در خصوص پيشگيري از ايدز مي‌داند و اذعان مي‌كند: اگر چنين ارتباطي وجود داشته باشد ديگر تماس‌هاي جنسي بعدي مطمئن نخواهد بود در حالي كه تماس جنسي مطمئن به تماسي گفته مي‌شود كه دو نفر قبل و بعد از تماس با يكديگر با فرد ديگري ارتباط نداشته باشند، در غير اين صورت پس از تماس با فرد ديگر در ارتباط با زن يا شوهر خود بايد از روش‌هاي حفاظتي همچون كاندوم استفاده كند.
به گفته وي بيماران مبتلا به ايدز و حتي پرسنل پزشكي كه به علت بريدگي و يا تماس با خون و ترشحات بدن فرد بيمار ويروس وارد بدن وي شده باشد، پس از شروع مصرف داروها تا مدتي بايد تماس جنسي از طريق كاندوم باشد.
اين متخصص بيماري‌هاي عفوني ادامه مي‌دهد: استفاده از كاندوم در زوجيني كه به غير از يكديگر با فرد ديگري تماس ندارند، ضرورتي نداشته مگر اين كه بخواهند از كاندوم جهت جلوگيري از بارداري استفاده كنند.
براساس مطالعات صورت گرفته كاندوم تنها تكنولوژي موجود براي حفاظت در برابر ويروس ايدز از طريق رابطه جنسي است كه نقش حياتي در جهت كنترل ويروس ايدز/ايدز دارد لذا اين امر در مورد جوانان و تمام بزرگسالان صادق است. علي‌رغم نيازهاي فزاينده و آموزش روزافزون جوانان براي استفاده از كاندوم، حمايت جهاني براي عرضه رايگان كاندوم از حدود ‌٦٨ ميليون دلار در سال ‌١٩٩٦ به ‌٣٨ ميليون دلار در سال ‌١٩٩٩ كاهش يافت.
بر اساس اين مطالعات در جايي كه كاندوم موجود است نظام توزيع محدود، دسترسي به اين وسيله را دشوار نموده است و در سطح فردي نيز، بسياري از جوانان جهان در زمينه كسب كاندوم به علت هزينه آن و دسترسي محدود به اين وسيله با مشكل روبرو هستند، علاوه بر اين اغلب آنها از مهارت كافي براي متقاعد كردن شريك خود به استفاده از كاندوم و يا استفاده درست از كاندوم برخوردار نيستند.
دكتر رسولي‌نژاد نيز اعتقاد دارد: آموزش راههاي حفاظتي همچون استفاده از كاندوم در رسانه‌ها بايد به نحو صحيح، و در مراكز آموزشي و مدارس از طريق كارشناسان مربوطه صورت گيرد، زيرا اين افراد مي‌دانند كه چگونه بايد اين مسائل را مطرح كنند.
وي در ادامه مي‌گويد: نمي‌توان يكباره به مدرسه‌ها رفت و در مورد كاندوم با دانش‌آموزان صحبت كرد، زيرا در ابتدا اصل قضيه همچون رابطه جنسي غيرمطمئن و بيماري‌هايي نظير ايدز، سوزاك، سفليس و هپاتيت بايد براي آنها مطرح شود و سپس راههاي حفاظتي و استفاده از كاندوم براي آنها تشريح شود.
اين متخصص بيماري‌هاي عفوني اظهار مي‌كند: پس از آموزش، اين وسايل بايد زوجين جوان در دسترس باشد و از محل تهيه و نحوه استفاده از آن آگاه باشند.
مطالعات انجام شده در كشورهاي سراسر جهان مشخص نموده كه اغلب جوانان در مورد ويروز ايدز/ايدز بي‌اطلاع هستند حتي برخي از بزرگسالان معتقدند كه آموزش مسائل جنسي، تجربه جنسي را به دنبال دارد ودر نتيجه، برنامه‌ها و تبليغات در بحث و بررسي اين موضوع به طور محدود عمل كرده‌اند و همچنان خواهند كرد.
بررسي ارزيابي‌هاي برنامه‌اي نشان مي‌دهد كه آموزش‌هاي مربوط به ويروس ايدز/ايدز سبب شروع زودتر فعاليت جنسي نمي‌شود و ميزان فعاليت‌هاي جنسي يا تعداد شركاي جنسي را افزايش نمي‌دهد.
دكتر رسولي‌نژاد در اين باره مي‌گويد: هميشه گفته مي‌شود صحبت كردن پيرامون مسائل جنسي كودكان را حريص‌تر و تحريك مي‌كند اما كشورهاي پيشرفته اي كه اين آموزش‌ها را انجام مي‌دهند، چنين اعتقادي ندارند زيرا افرادي كه به بيان اين مطالب مي‌پردازند، افرادي كارشناس بوده كه با نحوه صحيح بيان مطالب آشنايي دارند.
وي مي‌افزايد: در حال حاضر آمار دقيقي از موارد ابتلا به بيماري‌هاي آميزشي نيز وجود ندارد، زيرا پزشكان و مراكزي كه با اين بيماران مواجه مي‌شوند. بايد موارد را به مسؤولان اعلام كنند در حالي كه برخي حتي نمي‌دانند به كجا بايد اطلاع بدهند، بنابراين در مقابل هم آماري پيرامون بيماري ايدز منتقل از طريق آميزش جنسي در اختيار نداريم. اين متخصص بيماري‌هاي عفوني بي‌بند و باري جنسي متعاقب اعتياد را دور از ذهن نمي‌داندو در اين باره بيان مي‌كند: به علت وجود بي‌بند و باري جنسي در ميان برخي معتادان آنها پس از آزادشدن با افراد مختلف در تماس بوده و تعدادي از متاهلين نيز پايبندي خانوادگي ندارند.
وي كاهش سن ازدواج و تسهيل شرايط ازدواج را يكي از راه‌هاي مناسب مبارزه با بيماري‌هاي آميزشي مي‌داند و تصريح مي‌كند: در مقابل اين راهها بايد مراقب افزايش جمعيت هم باشيم.
دكتر رسولي نژاد اعتقاد دارد كه خانواده، مدرسه و اجتماعاتي كه جوان در آن حضور دارد، بهترين مكانها براي جوانان جهت بيان مسائل و مشكلاتشان است.
وي همچنين ادامه مي‌دهد: مراكز مشاوره بيماري‌هاي رفتاري بايد تبديل به مكاني باشد كه همواره پذيراي جوانان بوده و به آنها بهترين سرويس را ارائه دهد بنابراين خانواده‌ها نيز بايد با جوانان خود به نحوي برخورد كنند كه وي به راحتي مسائل و مشكلات خود را درآن مطرح كنند نه اين كه با آنها به گونه‌اي برخورد كنند كه جوان هرگز با آنها صحبت نكند.
دكتر رسولي‌نژاد در پايان مي‌گويد: آمار رسمي در مورد سن ابتلا به اين بيماري وجود ندارد، اما در دهه سوم و چهارم، جوانان بيشتر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند، اما در اين ميان حتي ديدن يك مورد بيمار ‌١٥ ساله مبتلا به ايدز نيز يك فاجعه است.
اين موضوع بسيار مهم است كه طراحان برنامه‌هاي پيشگيري براي جوانان اين نكته را به خاطر داشته باشند كه صرف‌نظر از نحوه ورود ويروس ايدز به داخل يك اجتماع مطالعات ثابت كرده است كه نهايتا اين ويروس از طريق انتقال جنسي گسترش مي‌يابد.

بنابراين تمام جوانان نياز به اطلاعاتي در مورد خطرات انتقالي جنسي و روش‌هاي حفاظت در برابر آن دارند، حتي اگر منطقه محل سكونت آنان در حال حاضر گرفتار اپيدمي از طريق انتقال جنسي نيست، لازم است كه جوانان براي بقاء در زمينه‌هاي در حال تغيير دنيا آماده باشند.